حةسةن فةهمي بةط جاف

حةسةن كورِي عةلي بةط كورِي مةحموود ثاشاي جاف ناسراوة بة حةسةن فةهمي جاف، و دايكي ناهيدة خاني كضي وةسمان ثاشاي جافة، سالَي 1906 لة كؤترةرِةشي سةر بة شارةزوور هاتؤتة دنياوة، لة ئاميَزي نةنكيدا ذنة ناوداري كورد عاديلة خان و خالَوانيدا هةردوو شاعيري ثايةبةرز تاهير بةط و ئةحمةد موختار جاف ثيَطةيشتووة و ثةروةردة كراوة.

 

هةر لة سةردةمي لاويَتييةوة، حةسةن فةهمي جاف بة كاروباري كشتوكالَي و بةرِيَوةبردني مولَك و زةوي و زارة تايبةتييةكانييةوة خةريك بووة، ئةم زاتة يةكيَك بووة لة طةورةترين خاوةن مولَكةكاني عيَراق و بة طويَرةي طووتةي نووسةرو ليَكؤلَةر حةنا بةتاتؤ لة كتيَبةكةيدا (عيَراق، كتيَبي يةكةم لا/ 107 ضينة كؤمةلآيةتييةكان و بزاظة شؤرِشطيَرِةكان لة سةردةمي عوسماني تا دامةزراندني سيستةمي كؤماري )،

 

بةطزادة حةسةني كورِي عةلي كورِي مةحموود ثاشاي جاف لة سليَمانيدا  56764 دؤنم زةويي هةبووة

 بةطزادةكاني جاف لة سالَي 1958دا كؤي 539333 دؤنم زةوي و زاريان لة ضةند ليوايةكي جيا جيادا شك دةبرد، طةورةترين مولَكداريش لة خانةوادةي بةطزادةدا حةسةني كورِي عةلي كورِي مةحموود ثاشاي جاف بوو لة سليَمانيدا كة 56764 دؤنم زةويي هةبوو.. ئةم زانيارييانة لة وةزارةتي كشتوكالَ و ضاكسازيي كشتوكالَييةوة، لة شوباتي 1964دا، وةرطيراون.

 

هةروةها حةسةن فةهمي جاف لة سالآني 1947- 1958دا ثةرلةمانتاريَكي ناسراوي ئةنجوومةني نويَنةراني سةردةمي ثاشايي بووة، ئةمة ويَرِاي ئةوة كة نووسةر و رِؤشنبيريَكي ليَهاتووي سةردةمي خؤي بووة و زؤر بةباشي، جطة لة زماني دايك، هةردوو زماني عةرةبي و فارسيي زانيووة هةروةها ضةندين بابةت و ليَكؤلَينةوةي بؤ طؤظاري طةلاويَذ نووسيوة.

 

لةطةلَ ضةن نائبيكي ثارلةماني عيراق دا

 

 بة هةمانشيَوة ضةندين ليَكؤلَينةوة و باسي بة ثيَزي لةمةرِ خانةوادةي زةندةوة تؤمار كردووة، كة خانةوادةيةكي ناوداري كورد بووة و لة نيوةي دووهةمي سةدةي هةذدةدا حوكمي ئيَراني كردووة.

 

 كتيَب و دةستنووسةكانيشي بة شيَوةيةكي طشتي ئةمانةن: ثالَةواناني زةند و سيرةتي لوتف عةلي خاني، داوا فةرمانرِةواي زةندييةكان، كة لة زماني فارسييةوة ئامادةي كردووة (سالَي 1956)،وةرطيَرِاني كتيَبي، كوردستان، عودة عشر الاف يوناني- كوردستان و طةرِانةوةي دة هةزار يؤناني، سالَي 401 ثيَش زايين، لة نووسيني زينوفون (ئةم بةرهةمةش سالَي 1956 بة ضاث طةيةنراوة).

 

 دةستنووسيَكي بةثيَز لةمةرِ ميَذووي جاف، سالَي 1960 نووسيوويةتي و تا ئيَستا ضاث نةكراوة، كتيَبيَكي ضاثكراو دةربارةي مةحموود ثاشاي باثيري. حةسةن فةهمي جاف مرؤظيَكي رِةوشتبةرز و سادة و ئةوثةرِي خؤشمةعشةر بوو.

 

لةطةلَ مةليك فةيسةل دا

 

 يةكيَك لة هةلَويَستة ديار و بويَرانةكاني ئةم زاتة رِةتكردنةوةي توندي ئةو قسانة بوو كة بة زماني ئةمةوة لة رِؤذنامةكاندا لةمةرِ شؤرِشي كوردةوة، نةخاسمة لة دذي بارزاني نةمر، بلآوكرابوونةوة، نةك هةر ئةوةندة بطرة ثشتطيريي تةواوي خؤي بؤ بزاظي رِزطاريخوازيي كورد و ثيَشةواكةي بارزاني مستةفا رِاطةياند (سالَي 1962).

 

 

 حةسةن فةهمي جاف بؤ يةكةم جار لةطةلَ ئةختةر خاني كضي عزةت بةطي وةسمان ثاشاي جافدا ذياني هاوسةريي ثيَكهيَنا و بوونة خاوةني ضوار كض: بانوو، نازةنين، ثةروين، ثةريخان.

ئةختةر خاني كضي عزةت بةطي وةسمان ثاشاي جاف

 

 ئةوجا بؤ جاري دووهةم ذياني هاوسةريي لةطةلَ ئامينة خاني كضي عةبدولَلآ بةطي جافدا ثيَكهيَنا و  خواي مةزن دوو فةرزةندي ثيَبةخشين: كورِيَك بةناوي هؤشمةند و كضيَك بةناوي نةسرين.

حةسةن بةط ومنالةكاني - ئةستةمبول ، تركيا - 1958

لة 18/6/1973دا حةسةن فةهمي جاف كؤضي دوايي كرد و لة مزطةوتةكةي مةحموود ثاشاي باثيريدا لة قزةرِبات بة خاك سثيَردرا.

هوشمةند جاف

حةسةن بةطي جاف

 

 

 

لةطةلَ داوودبةطي جاف و ضةند نائبي ثارلماني عيراق دا

 

لةطةلَ ضةند نائبي ئةردةني دا