نةبةرد جاف

شاعير و نووسةر و تيَكؤشةر نةبةرد جاف كورِي رِؤشنبير و تيَكؤشةري ناسراو حةمة سةعيد بةطي جاف سالَي 1947 لة كةلاردا ضاوي بة ذيان هةلَهيَناوة و لة سايةي ئةو باوكة بةرِيَزة و دايكي ميهرةبان و دلؤظانيدا، ذنة ناسراوي طةرميان و بةطزادةي جاف زيَبا خاني كةريم بةط، بة شياوترين شيَوة ثةروةردة و بةخيَو كراوة.

 

 

نةبةرد جاف خويَندني سةرةتايي هةر لةويَ لة كةلاردا تةواو كردووة، ثاشانيش قؤناغي دواناوةندي و كؤليذي ئةفسةريي لة بةغدا، كة مالَيان لة سالَي 1960ةوة لةويَ نيشتةجيَ بوو، تةواو كردووة و بة ئةفسةر لة سوثاي عيَراقدا دامةزراوة.

 

 هةر لةو سةروبةندةدا رِيَبازي خةباتي كوردايةتي هةلَدةبذيَريَت و زؤر دلَطةرمانة و دلَسؤزانة لةو بوارةدا تيَدةكؤشيَت. ثاشان دةضيَتة رِيزي شؤرِشي ئةيلوولي مةزنةوة و ضةند سالَيَك لةو شؤرِشةدا خةبات دةكات. ئةوجا سالَي 1970 رِوو دةكاتة ئيَران و دةستةملاني باوك و دايك و براو خوشكاني دةبيَتةوة كة لة سالَي 1969ةوة لةويَ دةذيان و لة تاراني ثايتةخت نيشتةجيَ بووبوون.

 

 

لةويَ لة زانكؤي تاراندا نةبةرد جاف دةضيَتة كؤليذي ئاداب و لة بةشي زماني ئينطليزي دةخويَنيَت و، ثيَوةندييةكي دؤستانة لةطةلَ ذمارةيةك قوتابيي تيَكؤشةر و خةباتطيَرِدا دةبةستيَت و بةشداريي خةبات و ضالاكي و بيروبؤضوون و هةست و نةستيان دةكات. هةروةها بةثيَي توانا يارمةتي قوتابيية هةذار و نةدارةكاني خةلَكي ثاريَزطاكاني ئيَران دةدات و، لة مالَي خؤياندا ميواندارييان ليَدةكات و بطرة شويَني حةوانةوة بؤ هةنديَكيان دابين دةكات.

 

بةطشتي نةبةرد جاف لةو ماوةيةدا لة ئيَران بوو بةرزترين نموونةي ئازايي و بويَري و ميهرةباني و هةلَويَستي نةتةوةيي و مرؤظانة بةرجةستة دةكات. هةركة خومةيني دةسةلآتي حوكمي لة ئيَراندا طرتة دةست، كاكة نةبةرد بة هاوكاريي د. سةروةت جافي ئامؤزاي هةولَيَكي بويَرانةي دا لةو بارودؤخة ترسناكةدا بؤ رِزطاركردني سالار جافي ئامؤزاي (براي د. سةروةت)كة لة تةلاري ئةنجوومةني شووراي نيشتمانيي ئيَرانيدا دةستبةسةر بوو (وةك ثيَشتر باسمانكرد).

 

 وةليَ لة ثاش رِووبةرِوو بوونةوةيةكي سةخت ئةو هةولَة ثووضةلَكرايةوة، ثاشان سالار جاف لةلايةن جةللادةكاني رِذيَمي بةناو ئيسلاميي ئيَرانةوة شةهيد كرا.

 

ثاشان مالَي حةمة سةعيد بةط (وةك بةطزادة جافةكاني تر) ئيَرانيان بةجيَهيَشت و رِوويان لة سنووري ئيَران و عيَراق كرد، لةويَ نةبةرد جاف لة جياتي خانةوادةكةيان لةطةلَ كاربةدةستاني حكوومةتي عيَراقيدا كةوتة دانووستان لةمةرِ طةرِانةوةيان بؤ ولآت،

 

 هةرضةندة ئةو ئةركة كة ثيَي هةستا كاريَكي ثرِ مةترسي بوو بة حوكمي ئةوةي كاكة نةبةرد ئةفسةريَكي جاراني سوثاي عيَراقي بوو و ئةطةري ئةوة لة ئارادابوو تووشي ليَثرسينةوة و دادطايي ببيَت!

 

دواتر نةبةرد جاف لة رِاثةرِينة ضةكداريية بويَرانةكةي سةردار بةطي ئامؤزايدا دذ بة رِذيَمي ئيَراني بةشداريي كرد و، تا ئةو كاتةي كاك سةردار بةهؤي ثيَشهاتة ناوخؤيي و دةرةكيية دذوارةكاني ئةو سةردةمةوة ناضار كرا ضةك دابنيَت، كاكة نةبةرد لةو بزووتنةوةدا بةردةوام بوو..

 

 ئيدي نةبةرد جاف لة بةغدا نيشتةجيَ دةبيَت و بة ثةسةندي دةزانيَ هاوكاريي كاربةدةستاني عيَراقي لة دذي حكوومةتي ئيَراندا بكات ئةويش لة سؤنطةي ئةو هةموو زولَم و زؤرةي رِذيَمي ئاخووندةكاني ئيَران دةرهةق بة بنةمالَةكةي و خزماني و تيَكرِا طةلي كورد لة ئيَراندا كردي.

 

بةلآم ئةو رِةفتار و هةلَسوكةوتة فاشييانة كة رِذيَمي بةعسيش لةلايةن خؤيةوة دذ بة طةلي كوردمان ثةيَرِةوي كردن، كاريَكي وايان كرد كاكة نةبةرد و ضةند رِؤلَة بةطي جةربةزةي جاف هةلَويَست وةرطرن و بةشدارييةكي مةردانة لة رِاثةرِينة جةماوةريية شكؤدارةكةي هةلَةبجةدا (سالَي 1987) لة دذي دامو دةزطا داثلَؤسيَنةرةكاني بةعسدا، بكةن.

 

 ثاش ئةو رِووداوة نةبةرد جاف و هاوةلآني ضوونة رِيزي شؤرِشي طولآني ثيَشكةوتنخوازةوة لةسةر رِيَبازي رِةسةني بارزاني، دواتر رِووي كردة هةندةران و لة سالَي 1989دا وةك ثةنابةريَكي سياسي لة ولآتي نةرويج وةرطيرا.

 

ثاش رِاثةرِينة شكؤدارةكةي طةلةكةمان (بةهاري 1991) كاكة نةبةرد بة كؤمةلَيَك هيوا و ئاواتي طةورةوة طةرِايةوة بؤ كوردستان و دةستةملاني هةظالآن و رِيَبازطراني ثارتي و بارزاني بووةوة و، لة هةلَبذاردني ثةرلةماني كوردستاندا (سالَي 1992) وةكو كةسايةتييةكي رِؤشنبير و دياري عيَلي جاف و سنووري طةرميان رِؤلَيَكي بةرضاوي بيني.

 

 واش دانرابوو كاكة نةبةرد ئةركيَكي ديار و شياوي لة رِيزي ثارتي ديموكراتي كوردستاندا ثيَ ثسثيَردريَت و، خؤي ئاسايي خزمةتيَكي مةزن بة طةل و نةتةوة و عيَلةكةي و خاكي شيريني كوردستان بكات.

 

 مخابن، كاكة نةبةرد لة رِيَكةوتي 9/2/1993 خيَرا دوا مالَئاوايي ليَكردين و ضووة رِيزي نةمراني طةلةكةمانةوة، لة ثاش خؤي جطةرطؤشةكاني، شةمي كيذؤلَةي و هةردوو كورِةكةي شوان و ئةمير (لة هاوسةرةكةي نورية شيخ الاسلام) و، كؤمةلَة شيعرة ضاثكراوةكاني، بةغدا باراني مةرط، هةرطيز نالَيَم ثةشيمانم و دةستنووسةكاني تري بةجيَهيَشت.

 

نورية

شةم

ئةمير          شوان

شوان

ئةمير

ئةمير